ฟันคุด เก็บไว้ไม่ได้ เด็กม.ปลายที่กำลังขะมักเขม้นการสอบเอ็นทรานซ์ ส่วนใหญ่แล้วต้องเจอมีดหมอฟันประมาณ 4 ครั้ง คงสงสัยแล้วซิว่าทำไม ฟันคุดไงคะ วัยรุ่นมักจะมีฟันคุด ฟันคุดเกิดได้ทั้งฟันน้ำนมและฟันแท้ ถ้าสังเกตดูจะพบว่าฟันคุดขึ้นมาไม่เหมือนฟันซี่อื่น เช่น โผล่ขึ้นมาไม่ครบซี่ ขึ้นเฉียงๆ โผล่ข้างๆ เหงือก บางครั้งแทบไม่รู้ว่ามีฟันคุดถ้าฟันนั้นฝังตัวอยู่ในกระดูกขากรรไกรไม่โผล่ออกมาเลย กลายเป็น “ ฟันฝัง ” ต้องให้หมอฟันตรวจดูค่ะ ฟันคุดที่พบบ่อยคือ ฟันกรามแท้ที่ขึ้นมาหลังสุด เป็นฟันกรามซี่ในสุดที่ขึ้นมาทักทายวัยรุ่นเมื่ออายุประมาณ 16-18 ปี แต่ฟันแท้ซี่นี้มักไม่มีที่ให้ขึ้นมาตรง ๆ เชื่อกันว่าเกิดจากวิวัฒนาการของคนทำให้กรามเล็กลง จึงไม่มีที่เพียงพอสำหรับฟันแท้ทั้ง 32 ซี่ ฟันคุดขึ้นครั้งแรก วัยรุ่นมักไม่ทันเฉลียวใจว่านั่นเป็นฟันกราม 4 ซี่สุดท้ายที่กำลังจะงอกขึ้นมา อย่าลืมนะคะว่า ฟันแท้ขึ้นครบเกือบทุกซี่ ตอนอายุ 12 – 13 ปี หลังจากนั้นจะไม่มีฟันแท้ขึ้นอีกเลยจนอายุ 16-18 ปี ทิ้งช่วงห่างจนลืมไปเลยว่าเวลาฟันขึ้นรู้สึกยังไง เวลาฟันคุดขึ้น ลูกอาจบ่นว่า “ รู้สึกเจ็บแสบๆ ตรงเหงือก เหมือนมีอะไรแหลมๆ โผล่ออกมา ” ถ้าเป็นอย่างนี้ให้จับมือลูกไปหาหมอฟันได้เลยค่ะ ฟันคุดต้องผ่าออกทุกซี่   ฟันคุดไม่เจ็บ แต่ต้องให้หมอฟันเอาออก ฟันคุดไม่มีประโยชน์อะไร มีแต่จะสร้างปัญหา เช่น ทำความสะอาดยาก ก่อกวนส่วนอื่นๆ ในปาก ทำให้เหงือกอักเสบ ไปดันฟันซี่ข้างๆ จนเสียหาย บางคนทิ้งฟันคุดไว้นานๆ แทนที่จะต้องถอนฟันคุดแค่ซี่เดียว อายกลายเป็นต้องถอนฟันข้างๆ แถมอีก 1 ซี่ ถ้าฟันคุดฝังตัวในขากรรไกร ลูกจะไม่รู้ตัว กว่าจะรู้อีกทีก็กรามอักเสบ คางโย้ รักษายากขึ้นไปอีก คุณพ่อคุณแม่ที่มีลูกวัย 16-18 ปีควรจะพาไปพบหมอฟันบ้างนะนะ จะได้ตรวจดูว่ามี “ ฟันฝัง ” อยู่หรือเปล่า หมอเคยเจอบ่อยๆ ที่เด็กวัยเอ็นทรานซ์มีฟันคุดโผล่ขึ้นมาแล้วไม่อยากผ่าฟัน ขอรอจนสอบเสร็จก่อน ไม่ควรรอนะคะ ถ้าเกิดฟันคุดแผลงฤทธิ์ขึ้นมาตอนวันสอบเห็นทีจะยุ่งแน่ๆ ยอมเจ็บครั้งเดียวให้หมอเอาฟันคุดออก แค่ 5-7 วันแผลก็หายดีแล้ว   แผลผ่าฟันคุดจะหายเร็ว หากดูแลถูกวิธี การถอนฟันคุดจะยากหรือง่ายขึ้นอยู่กับสภาพฟัน อาจจะต้องผ่าหรือแค่ดึงออกก็ได้ ระหว่างทำฟัน หมอจะฉีดยาชาทำให้ไม่เจ็บหลังจากผ่าฟันวันแรกๆ แก้มอาจจะบวม เจ็บแผลบ้าง แต่แค่กินยาแก้ปวดก็ช่วยให้หายได้ วิธีดูแลแผล ให้ทำดังต่อไปนี้ •  กัดผ้ากอซ หลังผ่าหรือถอนฟันคุดจะมีเลือดออก ให้ห้ามเลือดโดยกัดผ้ากอซที่วางตรงแผลให้แน่นพอสมควรประมาณ 1 ชั่วโมง ถ้าเลือดยังไม่หยุดให้เปลี่ยนผ้ากอซผืนใหม่ ทำย่างนี้สัก 5-6 ครั้ง •  ประคบเย็น ใช้ผ้าแห้งห่อถุงน้ำแข็งหรือแผ่นประคบเย็น ( Cold Pack ) ประคบด้านนอกปากบริเวณที่ผ่าฟันคุด จะช่วยห้ามเลือดได้ดี (ห้ามอมน้ำแข็งเป็นอันขาด) แผ่นประคบเย็นควรจะซื้อไว้ 2-3 แผ่น จะได้สลับกันใช้ ที่เหลือนำไปแช่ในช่องแข็ง •  แปรงฟันตามปกติ ระวังอย่าให้ถูกแผล •  บ้วนปากเบาๆ ระวังแผลเปิดออก วันแรกต้องระวังให้มาก ห้ามใช้น้ำยาบ้วนปาก แค่อมน้ำเปล่าแล้วปล่อยให้น้ำไหลออกจากปากก็พอ •  วันหลังๆ ค่อยใช้น้ำยาบ้วนปาก เช่น น้ำยาผสม Chlorhexidine หรืออาจใช้น้ำเกลือบ้วนปาก (ผสมน้ำต้มสุก 1 แก้วกับเกลือ ? ช้อนชา ปาดเรียบ พอให้ออกรสปะแล่มๆ) •  กินยาตามหมอสั่ง หลังผ่าฟันคุดออก 24 ชั่วโมง แรกจะเจ็บแผล ให้กินยาแก้ปวดทุก 4-6 ชั่วโมง หายปวดแล้วให้หยุดกิน สำหรับยาแก้อักเสบต้องกินให้ครบและกินให้หมด •  ระวังไม่ให้แผลเปิด ต้องใช้เวลาประมาณ 5-7 วัน แผลถึงจะหายและปิดสนิท ระหว่างนั้นต้องระวังไม่ให้แผลเปิดออก ห้ามเอานิ้วจิ้ม ห้ามดูดแผล ไม่ควรออกกำลังกายหนักๆ หรือออกแรงมาก ไม่ควรดื่มหรือกินอาหารร้อนจัดหรือเผ็ดจัด ไม่ควรดื่มเหล้า ไปพบหมอฟันตามนัด หมอจะนัดไปตัดไหมภายใน 5-7 วัน แต่ถ้ามีอาการผิดปกติให้ไปพบหมอก่อนเวลานัด เช่น บวมมาก ปวดมาก         ด้วยรัก...และความปรารถนาดีจาก โรงพยาบาลหางดง